Cysterskim Szlakiem – Rudy Wielkie

Znów rowerowe ścieżki powiodły mnie cysterskim szlakiem wprost do Rud. W tym roku byłem już w Jemielnicy ale chciałem odwiedzić jeszcze jedną górnośląską siedzibę , tak zasłużonego dla Śląskiej ziemi zakonu Cystersów. Piękna, słoneczna pogoda sprzyjała mym planom więc na siodełko i w drogę! Z Zabrza przez Gliwice do Żernicy.

Kościół z 1661r. o konstrukcji zrębowej w Żernicy © biber

Niestety ten zabytkowy drewniany kościółek, zbudowany w 1661 roku z fundacji opata Andrzeja Emanuela z Rud, był zamknięty więc tylko została mi fotka z zewnątrz i dalej w drogę.
Przez Nieborowice, Pilchowice i Stanice; właściwie to powinienem napisać że obok tych miejscowości bowiem jadę poprzez pola i lasy, głównie lasy czerwonym szlakiem rowerowym i czerwonym pieszym jak mi wygodnie i w zależności jakie znaki widzę, a czasami to niełatwe dojrzeć jakiekolwiek; docieram do Białego Dworu gdzie mogę zwiedzić zrujnowany folwark czy jakieś gospodarstwo?

Folwark? PGR? Gospodarstwo… Biały Dwór przy drodze DW921 © biber

W ruinach tych można znaleźć piękno…

Funkcjonalny ale i piękny komin © biber

Dalej leśnymi ścieżkami docieram do Rud.

Pałac opatów i bazylika © biber

Oprócz licznych lasów, sztucznych jezior, uregulowanych rzek które możemy podziwiać do dziś pod nazwą Parku Krajobrazowego „Cysterskich Kompozycji Krajobrazowe Rud Wielkich” cystersi pozostawili po sobie wspaniały Zespół Pałacowo-Klasztorny z gotyckim kościołem Wniebowzięcia NMP (od 2009 posada rangę bazyliki mniejszej), w którym znajduje się łaskami słynący obraz Matki Boskiej Rudzkiej.

Bazylika w Rudach Wielkich © biber

Mnisi przybyli do Rud z Jędrzejowa w 1258r. za sprawą Władysława III Opolskiego. Klasztor otoczony licznymi stawami hodowlanymi, polami, folwarkami, kuźniami, hutami, browarami szybko stawał się coraz to potężniejszy i wspanialszy. Oprócz kompleksu klasztornego wyrósł wspaniały pałac biskupi. W klasztorze mającym wspaniałą bibliotekę powstał jedyny w swym rodzaju poradnik dla spowiedników podpowiadający o co wypytywać spowiadających się. Dokument ten szczęśliwie zachował się do chwili obecnej w bibliotece Uniwersytetu Wrocławskiego i stanowi cenne źródło o wierzeniach i zwyczajach Górnoślązaków. Znamy go pod nazwą „Katalogu magii mnicha Rudolfa”.

Jeden z mnichów pozostał – pomaga w remoncie? © biber

Po zwiedzeniu zespołu klasztornego będącego w odbudowie i odpoczynku w pięknym parku ruszam dalej aby zobaczyć co też Rudy mają dalej do zaoferowania. A mają jeszcze sporo.

Szpital im . dr J. Rogera © biber

W budynku tym niegdyś mieścił się niegdyś zakład św. Karola. Został zbudowany w 1858r. w stylu historyzmu historycznego z elementami neogotyku angielskiego. W 1910r. budynek przebudowano. Powstał dzięki staraniom dr Juliusza Rogera pochodzącego z Wirtembergii lekarza, entomologa i etnografa. Dziś przed szpitalem stoi obelisk poświęcony temu wybitnemu człowiekowi, który pozostawił po sobie szpitale, opis ponad 400 gatunków chrząszczy i katalog 546 śląskich pieśni .

Budynek poczty cesarskiej © biber

Prawie naprzeciwko szpitala stoi budynek zbudowany na początku XX w. W stylu neogotyckim gdzie niegdyś mieściła się poczta cesarska.
Kieruję się powoli w stronę domu zwiedzam jeszcze cmentarz z ciekawymi nagrobkami i małą kaplicą.

Kościółek cmentarny w Rudach © biber

Żołnierski nagrobek © biber

Asfaltowa droga prowadzi wprost do skansenu i zabytkowej stacji kolei wąskotorowej w Rudach.

Skansen kolei wąskotorowej w Rudach © biber

Lokomotywka ;) © biber

Kolej od swego powstania w latach 90tych XIX w. prężnie się rozwijała, w czym nawet wojny nie były przeszkodom. Jednakże rodzący się kapitalizm zakończył karierę wąskotorówki. Ale dzięki staraniom pasjonatów możemy zwiedzić skansen powstały na bazie, niegdyś węzłowej stacji Rudy. W sezonie możemy się nawet przejechać na trasie Rudy-Stanice-Rudy i Rudy-Paproć-Rudy.

Szybki rzut oka na zegar mówi, że czas wracać… niestety © biber

Wracam znowu przez lasy ale przed Stanicami „troszku” błądzę i w rezultacie funduje sobie przedzieranie przez krzaki i forsowanie rzeczki (Uwaga! O tej porze roku woda jest zimna…bardzo) ale docieram do wsi i tą samą trasą do domu.
Piękny dzień.
P.S.
W Rudach zaczepił mnie rowerzysta (pozdrawiam) pytając o położenie kapliczki ocalałej z gigantycznego pożaru w 1992r. Niestety nie umiałem mu pomóc. Ktoś może wie gdzie ona się znajduje?
P.P.S.
Jeszcze rowerowa fotka :)

Powiew starych czasów... © biber

Link:
Szlak Cysterski
Rudy Wielkie
Trasa:
Zabrze > Gliwice > Żernica > Pilchowice > Stanice > Rudy Wielkie